ม.ทักษิณ จับมือ PROUD ต่อยอด พัทลุงโมเดล ยกระดับหัตถศิลป์เตยป่า สร้างโอกาสเศรษฐกิจชุมชน

เตยป่า (Pandanus crinifolius Martelli) เป็นทรัพยากรชีวภาพพื้นถิ่นที่ผูกพันกับภูมิปัญญาการจักสานของชุมชนในพื้นที่เทือกเขาบรรทัด จังหวัดพัทลุง สืบทอดกันมากว่า 300 ปี วิสาหกิจชุมชนกลุ่มทิวบรรทัดหัตถศิลป์ ตำบลคลองเฉลิม อำเภอกงหรา เป็นหนึ่งในกลุ่มที่นำภูมิปัญญานี้มาต่อยอดจากเครื่องใช้ในชีวิตประจำวันสู่ผลิตภัณฑ์หัตถศิลป์ร่วมสมัยที่สะท้อนอัตลักษณ์ท้องถิ่น

อย่างไรก็ตาม ฝนและความชื้นยังเป็นข้อจำกัดสำคัญในการเตรียมวัสดุเตยป่า เนื่องจากกระบวนการผลิตต้องอาศัยการตากแดดตามธรรมชาติ สภาพอากาศจึงส่งผลต่อระยะเวลาทำงานและคุณภาพวัตถุดิบ ทั้งยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเชื้อราและการเสื่อมคุณภาพ กระทบต่อต้นทุนและความสามารถในการผลิตสินค้าให้มีคุณภาพสม่ำเสมอ

จากการทำงานร่วมกับชุมชน มหาวิทยาลัยทักษิณจึงต่อยอดสู่ความร่วมมือกับ PROUD และวิสาหกิจชุมชนกลุ่มทิวบรรทัดหัตถศิลป์ เพื่อพัฒนากระบวนการผลิตที่ตอบโจทย์ข้อจำกัดในพื้นที่ โดยมุ่งยกระดับคุณภาพวัสดุเตยป่า ควบคู่กับการสนับสนุนโอกาสทางการตลาด ซึ่งเป็นการขยายเครือข่ายความร่วมมือจากโครงการ “พัทลุงเกื้อกูล: การจัดการความยากจนเชิงพื้นที่และการเลื่อนระดับสถานะทางสังคมด้วยโครงข่ายความคุ้มครองทางสังคมแบบบูรณาการ” ภายใต้ชุดโครงการ “พัทลุงโมเดล: การจัดการความยากจนและการเลื่อนระดับสถานะทางสังคมด้วยการวิจัยและนวัตกรรมแบบข้ามศาสตร์” ประจำปี พ.ศ. 2569 ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่

ดร.ทิพย์ทิวา สัมพันธมิตร ผู้ช่วยอธิการบดีฝ่ายสื่อสารองค์และนวัตกรรม หัวหน้าโครงการวิจัยฯ กล่าวว่า การทำงานในครั้งนี้เป็นความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยทักษิณ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มทิวบรรทัดหัตถศิลป์ ตําบลคลองเฉลิม อําเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง และ บริษัท พราว เรียล เอสเตท จํากัด (มหาชน) จากโจทย์ของชุมชนนำมาสู่การออกแบบร่วมกัน  โดยมหาวิทยาลัยทักษิณรับผิดชอบการวิจัย พัฒนาและทดสอบเทคโนโลยี รวมถึงถ่ายทอดองค์ความรู้ ส่วน PROUD สนับสนุนงบประมาณและการจัดหาตลาดสำหรับผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากโครงการ ขณะที่ชุมชนนำประสบการณ์และภูมิปัญญาการผลิตมาร่วมออกแบบ ทดลอง และปรับปรุงกระบวนการ เพื่อให้เทคโนโลยีเหมาะกับวิถีการทำงานและสามารถนำไปใช้ได้จริง

รองศาสตราจารย์ ดร.จตุพร แก้วอ่อน คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ นักวิจัยในโครงการฯ กล่าวว่า การดำเนินงานมุ่งบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และวิศวกรรมศาสตร์ โดยนำเทคโนโลยีระบบนึ่งไอน้ำและระบบอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์มาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ เพื่อทำให้วัตถุดิบเตยป่าที่นำมาทำผลิตภัณฑ์มีคุณภาพอย่างสม่ำเสมอ และลดการเกิดเชื้อรา เมื่อคุณภาพวัตถุดิบมีความสมํ่าเสมอและได้มาตรฐาน จะช่วยเพิ่มมูลค่าของเส้นใยเตยป่าและผลิตภัณฑ์หัตถศิลป์ ส่งผลให้สามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ในระดับพรีเมียม ตอบสนองความต้องการของตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศได้ในอนาคต อันจะนําไปสู่การเพิ่มรายได้ของสมาชิกวิสาหกิจชุมชน การสร้างงานในพื้นที่ และการกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากของจังหวัดพัทลุงอย่างยั่งยืน

ความร่วมมือนี้เชื่อมการแก้ปัญหาตั้งแต่คุณภาพวัตถุดิบไปจนถึงโอกาสทางการตลาด โดยมีเป้าหมายให้ชุมชนลดการสูญเสีย ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และผลิตสินค้าได้อย่างสม่ำเสมอ พร้อมรักษาอัตลักษณ์และภูมิปัญญาท้องถิ่นให้เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างอาชีพและรายได้ในระยะยาว

................................

ข่าว : งานสื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยทักษิณ